دوره های آوسبیلدونگ در آلمان

دوره های آوسبیلدونگ در آلمان

در سیستم آموزشی آلمان بسیاری از رشته های تحصیلی که نیاز به کارعملی دارند (دوره های آموزشی – مهارتی)  به دوره آوسبیلدونگ(Ausbildung)  معروف هستند. تا قبل از اجرایی شدن قوانین جدید 2020، مهم ترین شرط ورود به دوره های آوسبیلدونگ برای خارجی ها داشتن اقامت دائم کشور آلمان و اتحادیه اروپا بود (به غیر از پناهندگان). اما براساس قوانین جدید 2020 امکان حضور خارجی ها در دوره های آموزشی آوسبیلدونگ نیز فراهم شده ست. برای ورود به این دوره ها نیازی به مدرک خاصی نیست. تنها دانش زبان آلمانی و داشتن مدرک دیپلم و یا کالج از آلمان و یا از کشور خودتان کفایت می کند. آنچه که بسیار مهم است تسلط شما به زبان آلمانی است. چون برای کار عملی در شرکت ها و همچنین پاس کردن امتحانات در دوره آموزشی، نیاز به تسلط کافی و خوب به زبان آلمانی دارید. اینکه تا چه سطحی باید زبان آلمانی بدانید و به کدام مدرک نیاز دارید، نظر به رشته آوسبیلدونگ شما و یا اینکه شولیشه یا بروفلیشه آوسبیلدونگ است، متفاوت خواهد بود. گاهی اوقات در بعضی از آوسبیلدونگ ها آشنایی به زبان انگلیسی هم شما را کمک خواهد کرد.

هر چند که به شکل قانونی ، هیچ قانون نوشته شده ای در خصوص شرایط سنی برای شرکت در دوره های آوسبیلدونگ درآلمان وجود ندارد. اما توصیه ما این است که باید با سن کمتر از ۴۰ و حتی ۳۵ سال در این دوره ها شرکت کنید تا بتوانید موفق شوید. زیرا با سن بالا هم امکان کار پیدا کردن بعد از پایان دوره آوسبیلدونگ در آلمان کمتر است و هم شما به مانند یک فرد ۲۰ یا ۲۵ ساله قدرت گیرایی مطالب و مخصوصا زبان آلمانی را ندارید.

برای شرکت در دوره های آوسبیلدونگ در آلمان ، نیازی به مدارک تحصیلی دانشگاهی همانند: فوق دیپلم، لیسانس و یا فوق لیسانس ندارید و همان دپیلم ایران شما کفایت می کند. به خاطر داشته باشید که مدرک دیپلم ایران معادل سال دهم دبیرستان در آلمان است و اگر پیش دانشگاهی هم داشته باشید یک سال دیگر به آن اضافه خواهد شد. البته دیپلم های هنرستان وکار دانش نیز مورد تایید می باشند.

نکته مهم این که: هر چند مدارک تحصیلی دانشگاهی برای این دوره ها نیاز نیست، اما قطعا  داشتن آنها و ارائه مدارک دانشگاهی همانند کاردانی، کارشناسی و … در روند کاری شما بسیار تاثیر گذار خواهد بود. البته به یاد داشته باشید که باید حتما مدرک دانشگاهی باشد و اینکه شما چند ترم و یا چند واحد دانشگاهی را پاس کرده اید، اصلا کفایت نمیکند و بررسی هم نخواهد شد. کلیه مدارک تحصیلی شما باید قبلا از ارائه برای دوره های اوسبیلدونگ، به تایید سفارت آلمان در ایران و یا مراجع ذیربط در آلمان رسیده باشد. سوابق و تجارب کاری که قبلا بدست آورده اید نیز در اخذ دوره آوسبیلدونگ و همچنین موفقیت در این دوره و پیدا کردن کار می تواند تاثیر مثبت داشته باشد. لذا توصیه می کنیم حتما کلیه سوابق کاری خود را اعم از اینکه با بیمه هست یا بدون بیمه، جمع آوری کرده و با ترجمه آلمانی ارائه دهید.

 در ادامه با این دو نوع آوسبیلدونگ آشنا می شوید:

1- آوسبیلدونگ مدرسه ای یا شولیشه

2- آوسبیلدونگ کاری یا بروفلیشه

شولیشه آوسبیلدونگ (آوسبیلدونگ مدرسه ای)

در این نوع آوسبیلدونگ‌ها ساعات کار عملی کمتر از ساعات درسی است و بیشتر دوره تئوری دارد. این آوسبیلدونگ ها بیشتر در رشته های پرستاری، بانکداری، فروشندگی، طراحی، صنعت و در بخش های تجارت ومهندسی کاربرد دارند. همه ی دوره های تئوری و عملی این رشته ها در یک مدرسه تخصصی بنام (Berufsfachschule) یا (Berufskolleg) سپری میشود. این آوسبیلدونگ‌ها معمولا بین یک تا سه سال طول می کشد و توسط مدارس دولتی و خصوصی ارائه می شود. مدارس خصوصی اغلب هزینه دارند. برخلاف آوسبیلدونگ‌های کاری دوگانه شما در بیشتر آوسبیلدونگ‌های مدرسه‌ای به غیر از رشته پرستاری، دستمزد دریافت نمی‌کنید. برای شولیشه آوسبیلدونگ ها اول باید در یک مدرسه یا کالج جای خالی را پیدا کنید و حتما برای ثبت نام نیاز به مدرک مدرسه از آلمان و یا از کشور خودتان که در آلمان تائید شده باشد، دارید. هر چه مدارک تحصیلی و زبان شما کاملتر باشد، شانس قبولی شما بالاتر است. برای برخی از رشته ها، باید علاوه بر مدرک تحصیلی و زبان، تجربه کاری در همان زمینه هم داشته باشید. همچنین برای تحصیل در بعضی رشته ها، موضوع سن هم مهم است که باید برای شروع در چه سن و سالی هستید اما در بیشتر آنها محدودیت سنی وجود ندارد.

دوره های مدرسه ای آوسبیلدونگ همانند دوره های دانشگاهی دو بار در سال برگزار می گردند و برای ترم تایستان و ترم زمستان می باشند. تقریبا می توان گفت که شروع ترم ها نیز هم زمان با شروع دوره های کالج و یا دانشگاه های آلمان می باشد. هر چند به یاد داشته باشید که دوره های آوسبیلدونگ نیز برای ترم زمستان که در سپتامبر شروع می شوند، خیلی بیشتر از دوره های ترم تابستان هستند.

آوسبیلدونگ کاری یا بروفلیشه دوگانه:

  این آوسبیلدونگ از بخش های تئوری و عملی ترکیب شده است. این دوره ها برای کسانی ‌که مدرک تحصیلی و یا تجربه کاری ندارند میتواند فرصت های مفیدی را آماده کند. این دوره ها نظر به رشته که شما انتخاب کرده‌اید، معمولا بین دو تا سه سال و نیم طول می‌کشد. شما یک یا دو روز در هفته، یا چند هفته باهم در یک مدرسه فنی Berufsschule) ) درس میخوانید و بقیه مدت دوره آوسبیلدونگ را در یک شرکت مشخص برای کار عملی سپری میکنید و مهارتهایی که آموخته اید را بکار میبندید. به همین دلیل به این دوره ها آوسبیلدونگ دوگانه گفته می شود. اکثر مردم آوسبیلدونگ‌های دوگانه را انتخاب میکنند که در آن کارآموز می تواند در یک شرکت کار کند و از همین طریق دوره های آموزشی خود را نیز دریک مدرسه فنی بگذراند. حدود ۳۵۰ آوسبیلدونگ دوگانه به رسمیت شناخته شده در آلمان وجود دارد، بنابراین شانس این وجود دارد تا یکی از آنها نظر به استعداد و علاقه شما متناسب به شرایط شما باشد.

برای شروع یک آوسبیلدونگ کاری و یا بروفلیشه در یک شرکت یا کارخانه، نیاز به مدرک تحصیلی خاصی از مدرسه نیست. هر شرکت یا کارخانه تصمیم میگیرد که چه فردی و با چه مشخصات و مدرکی، برای آن دوره آوسبیلدونگ واجد شرایط و مورد نظرهستند. با این وجود، داشتن مدرک مدرسه با نمرات خوب و آشنایی خوب با زبان آلمانی، به شما در هنگام فرستادن درخواست ورود به دوره و موافقت با آن، کمک می کند. معمولا شرکتها، سازمانها وکارخانجات بزرگ آلمانی بین شش ماه تا یک سال نیم قبل از شروع دوره های آوسبیلدونگ خود، فراخوان ثبت نام می دهند و شما باید در این فراخوان ها و در سایت معرفی شده ثبت نام خود را انجام دهید. هر چند ممکن است که در برخی از موارد تا یک ماه قبل از شروع دوره نیز ثبت نام انجام شود

آیا در دوره های آوسبیلدونگ حقوقی هم دریافت می کنیم؟

در طی دوره های آوسبیلدونگ دوگانه (Ausbildung duale) بله به شما حقوق ماهانه نیز پرداخت می کنند. مقدار این حقوق شما ، بستگی به دوره ای که ثبت نام کرده اید و یا اینکه در کدام شهر آوسبیلدونگ را می گذرانید، دارد. معمولا دوره های آوسبیلدونگ ها سه سال طول میکشد و هر سال که سپری میشود، حقوق ماهانه شما افزایش می یابد. بیاد داشته باشید از این حقوق دریافتی شما، مبلغی به عنوان حق بیمه های اجتماعی هم کسر می شود. اگر سالانه بیشتر از ۸۳۵۴ یورو درآمد داشته باشید باید مالیات هم پرداخت کنید.

اما برای انجام شولیشه آوسبیلدونگ در آلمان، دانش آموزان حقوق دریافت نمیکنند. اگر در مدارس خصوصی میخواهید دوره آموزشی خود را سپری کنید باید پول هم پرداخت کنید. اما در انجام شولیشه آوسبیلدونگ ها استثنا هم وجود دارد: اگر شما در بخش های بهداشتی و مراقبت (Gesundheits- / Pflegebereich) آوسبیلدونگ خود را در بیمارستان ها و خانه های سالمندان انجام دهید، میتوانید حقوق ماهانه دریافت کنید. به عنوان مثال، در سال اول آموزش ۹۵۶ یورو، در سال دوم ۱۰۱۷ یورو و سال سوم ۱۰۱۸ یورو حقوق بروتو دریافت میکنید، که شامل بیمه های اجتماعی و احتمالا مالیات نیز میشود. در این آوسبیلدونگ ها در شرایط خاص، می توانید درخواست پول بافوگ (Schüler-BAföG) کنید. بافوگ برنامه حمایتی دولت از دانش آموزان و محصلانی است، که توان مالی مناسبی ندارند. مقدار این کمک ها نظر به رشته و شهر و مشخصات فرد متفاوت است. البته برای کسانیکه تازه به آلمان آمده‌اند و هنوز بیشتر از ۱۵ ماه از ورود شان به آلمان نگذشته است، نمیتوانند درخواست بافوگ کنند.

نکته مهم: در طی دوره آموزشی آوسبیلدونگ، شما میتوانید تا ۱۰ ساعت در هفته نیز در خارج از مرکز آموزشی آوسبیلدونگ کار کنید و درآمد جانبی نیز داشته باشید (البته با هماهنگی کارفرمای خود)

بعد از تکمیل دوره آوسبیلدونگ چه باید بکنم؟

در پایان دوره آوسبیلدونگ، کارآموزان مدرک پایان دوره ی خود را از کالج، دانشگاه یا همان شرکتی که در آن این دوره را سپری کرده اند، دریافت میکنند و بصورت حرفه ای اماده کار در رشته مورد نظر می شوند. این مدارک برای یافتن کار در آلمان بسیار معتبر هستند و شما به راحتی می توانید در اولین زمان ممکن کار مورد نظر خود را پیدا کنید. همچنین میتوانید در همین رشته یا رشته های مشابه، تحصیلاتتان را در دانشگاهها و یا مراکز آموزش عالی و تا مدارج بالاتر ادامه دهید.

مدرک زبان آلمانی:

در خصوص مدرک زبان آلمانی مورد نیاز ، نمی توان به صراحت گفت که چه مدرکی نیاز دارید. زیرا آنچه که مهم است دانش و تسلط به زبان آلمانی شما است. ممکن است شما دارای مدرک B1 باشید ولی حتی نتوانید به آلمانی صحبت کنید و برعکس ممکن است هیچ مدرکی نداشته باشید ولی به راحتی آلمانی صحبت کنید. تجربه نشان می دهد که داشتن مدرک B1 با نمرات80 و یا ۹۰ یعنی شما می توانید محاوره ای به آلمانی صحبت کنید و همین برای دوره های آوسبیلدونگ کفایت می کند. هرچند توصیه ما سطح B2 و بالاتر است. زیرا در بخش آموزش تئوری آوسبیلدونگ اگر سطح زبان شما پایین باشد به مشکل میخورید و مطالب سنگین تئوری را متوجه نمی شوید. خاطر نشان می گردد که در بعضی از موارد، آشنائی به زبان انگلیسی هم نیاز است.

در وبسایت های زیر میتوانید انواع مختلف آوسبیلدونگ را پیدا کنید و در آنها درخواست مشارکت کنید:

1- آوسبیلدونگ دو گانه و مدرسه ای

2- شولیشه آوسبیلدونگ

3- آوسبیلدونگ دوگانه

مطالب مرتبط: درباره آلمان